به گزارش کاپیتان‌پرس، پیش‌دریافت خرید برخی محصولات فولادی در بورس کالا به ۱۰۰ درصد افزایش یافته است؛ تصمیمی که با هدف مدیریت تقاضا و جلوگیری از رقابت‌های سنگین اتخاذ شده، اما همزمان نگرانی‌هایی درباره فشار بر سرمایه در گردش تولیدکنندگان و خریداران واقعی ایجاد کرده است
بر اساس ابلاغیه جدید بورس کالا که ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵ اعلام و از روز گذشته (سه‌شنبه ۱۴ مهرماه) اجرایی شد، میزان پیش‌دریافت خرید آهن اسفنجی، بیلت و بلوم فولادی، انواع تیرآهن و میلگرد به ۱۰۰ درصد افزایش یافته است. این میزان پیش از این ۱۰ درصد بود و در مقطعی به ۳۰ درصد افزایش یافته بود.
بر اساس این تغییر، خریداران این محصولات برای ورود به معامله باید کل مبلغ موردنیاز را پیش از معامله در حساب خود تأمین کنند.
در کنار این گروه، پیش‌دریافت میلگرد فوق‌سنگین صنعتی ۵۰ درصد تعیین شده و برای محصولاتی از جمله تختال، نبشی، ناودانی و انواع ورق، پیش‌دریافت ۳۰ درصد در نظر گرفته شده است.
هدف بورس کالا از افزایش پیش‌دریافت چیست؟
بورس کالای ایران هدف از اجرای این سیاست را «مدیریت تقاضا و جلوگیری از رقابت‌های سنگین در بازار محصولات زنجیره فولاد» عنوان کرده است.
بر این اساس، افزایش پیش‌دریافت می‌تواند هزینه ورود به رقابت را افزایش داده و ثبت سفارش‌های بزرگ با پشتوانه نقدینگی محدود را دشوارتر کند. در این چارچوب، سیاست جدید با هدف نزدیک‌تر کردن تقاضای ثبت‌شده در بورس کالا به نیاز واقعی بازار دنبال می‌شود.
این رویکرد به‌ویژه در شرایطی اهمیت پیدا می‌کند که بخشی از تقاضای موجود در بازار تحت تأثیر انتظارات قیمتی و تقاضای غیرمصرفی شکل گرفته باشد. افزایش پیش‌دریافت در چنین شرایطی به‌عنوان یکی از ابزارهای مدیریت تقاضا مورد استفاده قرار گرفته است.
فشار بر سرمایه در گردش خریداران واقعی
با وجود هدف اعلام‌شده برای این سیاست، افزایش پیش‌دریافت می‌تواند آثار دیگری نیز بر فعالان زنجیره فولاد داشته باشد. مهم‌ترین نگرانی، افزایش منابع مالی موردنیاز برای خرید مواد اولیه و در نتیجه، فشار بر سرمایه در گردش واحدهای تولیدی است.
تولیدکنندگانی که مواداولیه خود را از بورس کالا تأمین می‌کنند، با الزام به پرداخت ۱۰۰ درصد مبلغ معامله، باید منابع نقدی بیشتری را برای تهیه همان میزان مواد اولیه اختصاص دهند؛ در چنین شرایطی، بخشی از نقدینگی که می‌توانست برای پرداخت دستمزد، هزینه انرژی، حمل‌ونقل و سایر مخارج تولید مورد استفاده قرار گیرد، در فرآیند خرید مواد اولیه درگیر خواهد شد.
این موضوع برای واحدهای کوچک‌تر می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد؛ زیرا در حالی که تولیدکنندگان بزرگ ممکن است توان تأمین کل مبلغ معامله را داشته باشند، تأمین ۱۰۰ درصد وجه خرید برای واحدهایی با سرمایه در گردش محدود، می‌تواند ورود آنها به معاملات بورس کالا را دشوارتر کند.
احتمال انتقال بخشی از تقاضا به بازار آزاد
یکی دیگر از پیامدهای احتمالی این سیاست، تغییر مسیر بخشی از تقاضای واقعی است. اگر تولیدکنندگان یا مصرف‌کنندگان واقعی نتوانند نقدینگی لازم برای خرید از بورس کالا را تأمین کنند، ممکن است برای تهیه مواد اولیه موردنیاز خود به بازار آزاد مراجعه کنند.
در چنین شرایطی، افزایش پیش‌دریافت، اگرچه با هدف مدیریت تقاضای غیرواقعی انجام شده است، می‌تواند بخشی از تقاضای واقعی را نیز تحت تأثیر قرار دهد و در صورت تشدید این روند، بر نقش بورس کالا در شفافیت معاملات و کشف قیمت اثر بگذارد.
افزایش هزینه تأمین مالی؛ حلقه دیگری از اثرگذاری
تأمین ۱۰۰ درصد مبلغ معامله همچنین می‌تواند نیاز برخی فعالان به منابع مالی جدید را افزایش دهد. در صورتی که واحدهای تولیدی یا خریداران برای تأمین این نقدینگی به منابع بانکی یا سایر روش‌های تأمین مالی متوسل شوند، هزینه تأمین مالی نیز به هزینه‌های آنها اضافه خواهد شد.
از این منظر، اثر افزایش پیش‌دریافت تنها به فرآیند معامله در بورس کالا محدود نمی‌شود و می‌تواند سرمایه در گردش، هزینه تأمین مالی و در نهایت هزینه تمام‌شده تولید را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سیاستی با دو اثر همزمان
افزایش پیش‌دریافت محصولات فولادی را می‌توان بخشی از تلاش بورس کالا برای کنترل تقاضای غیرواقعی و کاهش رقابت‌های هیجانی در معاملات دانست؛ با این حال، میزان اثرگذاری آن به شرایط واقعی بازار و سهم تقاضای غیرمصرفی از کل تقاضا وابسته است.
در مقابل، برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان واقعی، افزایش سهم پیش‌پرداخت به معنای نیاز به نقدینگی بیشتر برای تأمین مواد اولیه است؛ مسئله‌ای که می‌تواند به‌ویژه برای واحدهای کوچک و دارای سرمایه در گردش محدود، اهمیت بیشتری داشته باشد.
در نهایت، یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره این سیاست، اثر آن بر هزینه تأمین مالی و قیمت تمام‌شده محصولات فولادی است؛ موضوعی که نتیجه آن در ادامه معاملات و رفتار خریداران و تولیدکنندگان در زنجیره فولاد مشخص خواهد شد.
منبع: آهن‌پرایس
انتهای پیام