به گزارش کاپیتانپرس، تانگ بوهو (唐驳虎)، نویسنده و تحلیلگر ارشد شبکه فونیکس چین، در مقالهای به بررسی پیشنهاد سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری ایران به شرکتهای چینی پرداخته و ضمن ارزیابی ظرفیتهای همکاری اقتصادی دو کشور، موانع ورود سرمایه به پروژههای بزرگ ایران را تشریح کرده است.
بر اساس این گزارش، در همایش سرمایهگذاری ایران و چین، طرف ایرانی مجموعهای شامل حدود ۱۵۰ پروژه در ۱۱ حوزه راهبردی را برای جذب سرمایه شرکتهای چینی معرفی کرده است. این پروژهها بخشهایی از جمله نفت، گاز، پتروشیمی، معدن، انرژیهای تجدیدپذیر، زیرساخت، کشاورزی و فناوریهای پیشرفته تولید را دربرمیگیرند.
با این حال، به نوشته این تحلیلگر، معرفی چنین بسته گستردهای تاکنون به معنای پذیرش تعهد سرمایهگذاری از سوی چین نبوده و طرف چینی تعهد مشخصی برای تأمین منابع مالی کل این برنامه اعلام نکرده است.
فاصله میان نیاز سرمایهای ایران و ظرفیت جذب سرمایه خارجی
یکی از محورهای اصلی این تحلیل، فاصله قابلتوجه میان حجم سرمایه موردنیاز اقتصاد ایران و میزان سرمایهگذاری خارجی جذبشده در کشور است.
نویسنده با استناد به رقم ۱.۶۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی ایران در سال گذشته، یادآور شده است که ارزش بسته پیشنهادی ۳۰۰ میلیارد دلاری، بیش از ۱۸۰ برابر این میزان است.
این مقایسه نشان میدهد که اجرای برنامه پیشنهادی، حتی در صورت استقبال سرمایهگذاران چینی، به سازوکارهای مالی گسترده و شرایط متفاوتی برای جذب و انتقال سرمایه نیاز خواهد داشت.
در همین زمینه، در مقاله به اظهارات مهدی حیدری، معاون وزیر و رئیس سازمان سرمایهگذاری ایران، اشاره شده که نیاز سرمایهای کشور برای نوسازی و توسعه بخش انرژی و زیرساختها طی پنج سال آینده را حدود ۲۵۰ میلیارد دلار اعلام کرده است.
همچنین بر اساس ارقام مطرحشده در این تحلیل، حدود ۳۰ پروژه در صنعت پتروشیمی ایران برای اجرا به بیش از ۴۵ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارند.
چرا چین درباره سرمایهگذاری در ایران محتاط است؟
به اعتقاد نویسنده، برخورداری ایران از منابع گسترده انرژی و معدنی، بهتنهایی برای جلب سرمایهگذاران خارجی کافی نیست و تصمیم نهایی شرکتهای چینی به ارزیابی اقتصادی هر پروژه بستگی دارد.
پروژههای بزرگ نفت، گاز، پتروشیمی، معدن و زیرساخت معمولاً به منابع مالی قابلتوجهی نیاز دارند و دوره ساخت و بازگشت سرمایه در آنها طولانی است.
از این رو، سرمایهگذاران پیش از ورود به چنین طرحهایی باید نسبت به امکان اجرای پروژه، ثبات شرایط فعالیت، استمرار تولید و دستیابی به بازده اقتصادی اطمینان پیدا کنند.
این تحلیلگر معتقد است که شرایط سیاسی و اقتصادی ایران، در کنار محدودیتهای ناشی از تحریمها، محاسبات سرمایهگذاری شرکتهای چینی را پیچیدهتر کرده است.
تحریمهای ثانویه؛ مانع مهم ورود سرمایه
یکی دیگر از محورهای مقاله شبکه فونیکس، پیامدهای تحریمهای آمریکا برای شرکتهای چینی فعال در پروژههای ایران است.
به نوشته تانگ بوهو، شرکتهای بزرگ چینی که در بازارهای بینالمللی فعالیت میکنند، هنگام بررسی فرصتهای سرمایهگذاری در ایران باید احتمال مواجهه با تحریمهای ثانویه آمریکا را نیز در محاسبات خود لحاظ کنند.
این مسئله بهویژه برای شرکتهایی اهمیت دارد که فعالیت تجاری و مالی آنها به شبکه بانکی بینالمللی و نظام تسویه مبتنی بر دلار وابسته است.
در چنین شرایطی، حتی اگر یک پروژه از نظر فنی و اقتصادی توجیهپذیر باشد، محدودیتهای نقلوانتقال پول، تأمین تجهیزات و انتقال سود میتواند بر تصمیم سرمایهگذار اثر بگذارد.
نویسنده در همین رابطه سه پرسش اساسی را مطرح میکند: آیا شرکتهای چینی پس از ورود سرمایه قادر به اجرای بدون وقفه پروژهها خواهند بود؟ آیا امکان بهرهبرداری اقتصادی از طرحها وجود خواهد داشت؟ و آیا سرمایهگذاران میتوانند سود حاصل از فعالیت خود را به خارج از ایران منتقل کنند؟

منافع راهبردی چین از توسعه همکاری با ایران
با وجود این موانع، مقاله بر اهمیت همکاری اقتصادی تهران و پکن نیز تاکید دارد.
به اعتقاد نویسنده، توسعه روابط اقتصادی با ایران میتواند از منظر امنیت تأمین انرژی، گسترش همکاریهای تجاری و کاهش وابستگی به سازوکارهای مالی مبتنی بر دلار برای چین اهمیت داشته باشد.
همچنین تعمیق روابط اقتصادی با ایران میتواند به تقویت حضور اقتصادی و راهبردی چین در منطقه خاورمیانه کمک کند.
با این حال، نویسنده میان منافع راهبردی چین و تصمیم تجاری شرکتهای این کشور تفاوت قائل شده و معتقد است که اهمیت سیاسی و اقتصادی روابط دوجانبه، لزوماً به معنای پذیرش همه پیشنهادهای سرمایهگذاری ایران نیست.
سرنوشت ۱۵۰ پروژه به چه عواملی بستگی دارد؟
در بخش پایانی این تحلیل، بر ضرورت بررسی مستقل هر یک از پروژههای پیشنهادی ایران تاکید شده است.
از نگاه نویسنده، فهرست ۱۵۰ پروژه میتواند مبنایی برای آغاز مذاکرات اقتصادی میان دو کشور باشد، اما تصمیم درباره تأمین مالی آنها باید بر اساس شرایط اختصاصی هر طرح اتخاذ شود.
در این چارچوب، میزان سرمایه موردنیاز، نرخ بازده مورد انتظار، دوره بازگشت سرمایه، ریسکهای اجرایی و امکان انتقال درآمد از جمله عواملی هستند که میتوانند در تصمیم سرمایهگذاران چینی نقش تعیینکننده داشته باشند.
نویسنده در جمعبندی مقاله خود تاکید میکند که ایران برای تبدیل نیاز گسترده مالی خود به فرصت سرمایهگذاری قابلقبول برای شرکتهای چینی، باید شرایط تجاری جذاب و اطمینانبخشی فراهم کند.
بر این اساس، پیشنهاد ۳۰۰ میلیارد دلاری ایران را در شرایط فعلی باید مجموعهای از فرصتهای معرفیشده برای مذاکره دانست، نه سرمایهگذاری قطعی یا منابع مالی تعهدشده از سوی چین.
انتهای پیام